میزان ورود دارو به شیر مادر و مقدار دریافتی نوزاد به عوامل مختلفی از جمله وضعیت مادر و سن و شرایط سلامت نوزاد بستگی دارد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای کهگیلویه و بویراحمد، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی با اشاره به نگرانی برخی مادران درباره انتقال دارو از طریق شیر مادر به نوزاد، گفت: پس از مصرف دارو، مولکولهای آن وارد جریان خون مادر میشوند و بخشی از برخی داروها ممکن است وارد شیر مادر شده و در نهایت به بدن نوزاد منتقل شود، اما همه داروها به یک میزان وارد شیر نمیشوند. دکتر امید مرادی افزود: اندازه و وزن مولکولی دارو، میزان اتصال آن به پروتئینهای خون، حلالیت در چربی، اسیدی یا بازی بودن دارو، مدت زمان حضور دارو در بدن و سرعت دفع آن، از جمله عوامل مؤثر بر میزان انتقال دارو به شیر مادر هستند. وی با تأکید بر اینکه وجود دارو در شیر مادر لزوماً به معنای خطرناک بودن آن برای نوزاد نیست، ادامه داد: متخصصان در ارزیابی ایمنی داروها تنها به وجود یا غلظت دارو در شیر توجه نمیکنند، بلکه مقدار واقعی دارویی را که نوزاد دریافت میکند نیز مورد بررسی قرار میدهند. مرادی ادامه داد: در بسیاری از موارد، مقدار دارویی که از طریق شیر به نوزاد منتقل میشود، بسیار کمتر از دوز درمانی مورد استفاده در کودکان است و در نتیجه احتمال بروز عوارض ناخواسته نیز پایین خواهد بود. این عضو هیأت علمی، سن و وضعیت سلامت نوزاد را از دیگر عوامل مهم در ارزیابی ایمنی داروها دانست و گفت: نوزادان نارس و شیرخواران کمسن، به دلیل تکاملنیافتگی کبد و کلیه، ممکن است توانایی کمتری برای دفع برخی داروها داشته باشند. وی افزود: نوع تغذیه نوزاد و تعداد دفعات شیردهی نیز میتواند بر میزان دریافت دارو از طریق شیر مادر تأثیرگذار باشد و به همین دلیل، شرایط هر مادر و نوزاد باید بهصورت جداگانه مورد ارزیابی قرار گیرد. دکتر مرادی با اشاره به نقش داروسازان در ارزیابی ایمنی داروها در دوران شیردهی، اضافه کرد: متخصصان داروسازی بالینی و داروسازان با استفاده از دادههای فارماکوکینتیکی، مطالعات بالینی و منابع علمی معتبر، میزان سود و زیان مصرف داروها را بررسی میکنند تا مادر ضمن دریافت درمان مورد نیاز، کمترین خطر متوجه نوزاد باشد. وی تأکید کرد: قطع خودسرانه دارو یا توقف شیردهی بدون مشورت با پزشک و داروساز توصیه نمیشود؛ زیرا برای بسیاری از داروها اطلاعات علمی درباره میزان انتقال به شیر مادر و ایمنی آنها در دوران شیردهی وجود دارد و تصمیمگیری باید با توجه به شرایط مادر و نوزاد انجام شود. این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی گفت: مادران شیرده میتوانند برای دریافت اطلاعات علمی و دقیق درباره ایمنی مصرف یک دارو در دوران شیردهی، با داروساز مشورت کرده و از خدمات واحدهای اطلاعات داروها و سموم یا داروخانهها استفاده کنند تا از مصرف خودسرانه دارو و بروز آسیب احتمالی به نوزاد پیشگیری شود.