فرش ذهنی بافتِ شهربابک؛ هنری چشم نواز

 به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کرمان؛فرش شهربابک، به‌عنوان یکی از جلوه‌های کمتر شناخته‌شده، اما منحصر‌به‌فرد هنر قالیبافی ایران است که ویژگی‌هایی، مانند ذهنی‌بافی، تنوع چشمگیر نقوش و رنگ‌ها و بازتاب زیست‌بوم و تجربه زیسته بافندگان، آن را متمایز می‌کند.

 این نوع فرش که در محدوده شهربابک و روستا‌های اطراف آن بافته می‌شود، بیش از آنکه محصولی فقط کاربردی باشد، روایتی بصری از فرهنگ، طبیعت و خلاقیت فردی بافندگان به‌شمار می‌رود، به‌گونه‌ای که هر قطعه، واجد هویتی مستقل و امضایی شخصی است.

محمدرضا میمند پژوهشگر و مستندنگار فرش شهربابک می‌گوید: این منطقه ویژگی‌های خاصی دارد که فرش آن را از سایر انواع، به‌ویژه فرش‌های روستایی، متمایز می‌کند؛فرش شهربابک را نمی‌توان در دسته فرش افشاری قرار داد؛ زیرا این فرش‌ها معمولاً ریزبافت، نازک، با رج‌شمار بالا و با استفاده از پود‌های ظریف بافته می‌شوندوعلاوه بر این، خلاقیت بافندگان در آنها بسیار چشمگیرتر از بسیاری از نمونه‌های دیگر است.

وی بیان می‌کند: تنوع نقش در فرش شهربابک بسیار بالاست و بیش از ۴۰ نوع طرح اصلی در فرش شهربابک می‌توان یافت، در برخی روستاها، نقوش خاصی مانند نقش «مکه‌ای» یا طرح‌های محلی با ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد بافته می‌شوند.

هر روستا، حال‌وهوا و امضای خاص خود را دارد و همین موضوع باعث شده که این محصولات، کاملاً منحصر‌به‌فرد باشندو هر بافنده یک هنرمند است و اثر او بازتابی از ذهن، تجربه و زیست اوست.

بگفته این پژوهشگر و مستندنگار فرش شهربابک: از نظر کیفیت، در مقایسه با برخی نمونه‌ها مانند افشار، تمایز قابل‌توجهی دارند. این ویژگی‌ها باعث شده که برای خریداران خارجی نیز جذابیت بالایی داشته باشند. شخصاً نمونه‌های زیادی از این فرش‌ها را جمع‌آوری کرده‌ام، حدود هزار نمونه که در مقطعی در حال خروج از کشور بودند. اگر این اقدام انجام نمی‌شد، بخش قابل‌توجهی از این آثار از کشور خارج می‌شد، در حالی که این مجموعه اکنون به‌عنوان یک سند پژوهشی ارزشمند حفظ شده است.

او ادامه داد: ظرف چند سال شروع به جمع آوری اطلاعات فرش شهربابک که بافنده‌ها در روستا‌های اطراف شهربابک، سیرجان، رفسنجان و اطراف فارس می‌بافتند را به صورت فیلم و عکس و مکتوب جمع آوری و به طور موازی اقدام به ثبت ملی این فرش و همچنین ثبت جهانی آن کردیم.