کشاورزی خوزستان روی خط استوا

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز خوزستان ،اگر چه ، همه خوزستان را بواسطه وجود نخلستان‌های وسیع، خرما و رطب شیرین وخاصش می‌شناسند، اما حالا با اراده و خواست کشاورزانش قرار است شرایط محیطی و موقعیت قرار گیری این استان زرخیز در کشت میوه‌هایی سنجیده شود که کسی آن‌ها را نه دیده و نه طعمشان را چشیده است.

پاپایا! میوه‌ای شبیه خربزه که شاید تنها عده‌ای در انیمیشن‌های دهه ۶۰ آن را دیده باشند حالا با همت کشاورزان خوزستانی شرایطی فراهم شده تا شهرستان باغملک در استان خوزستان محلی باشد برای پرورش آزمایشی این میوه لاکچری وگران قیمت.

خربزه‌ای که بجای بوته بر روی درخت رشد می‌کند ومیزان باردهی آن در قیاس با خربزه معمولی بسیارمتفاوت است. نام آن تداعی کننده جزایر کارائیب است وحالا قرار است گل سرسبد محصولات کشاورزی خوزستان هم باشد.

درختی زیبا وبدون شاخه با تنه‌ای نرم وتوخالی که شکوفه‌های آن از پایین تنه می‌شکفد وزیبایی خاصی به این درخت می‌بخشد، عاشق گرما و خورشید است و از باد متنفر و گریزان است عمراقتصادی اش ۲ تا ۳ سال است و پس از آن میوه نمی‌دهد. نام علمی آن کاریکا پاپایا (Carica papaya) است که عضوی ازخانواده «خربزه‌درختیان (Caricaceae) است. پاپایا میوه‌ای استوایی و بومی مناطق حاره‌ای آمریکا و مکزیک شبیه گلابی است، که در کشور‌های هند، آفریقای جنوبی، سری لانکا و فیلیپین هم پرورش داده می‌شود.

پوست این میوه ابتدا سبز است و زمانی که کاملاً رسیده و آماده مصرف شود، به رنگ زرد کهربایی تا کمی نارنجی درمی‌آید. وقتی پاپایا را قاچ می‌کنیم دانه‌های سیاه رنگ کوچک زیادی در درون گوشت پاپایا با نظمی خاص قرار گرفته که خاصیت‌های فراوانی دارند.

راهی طولانی که پاپایا برای رسیدن به خوزستان طی کرده
محمد برهمند کشاورز باغملکی است که گلخانه خود رادرسال ۱۳۸۵ تاسیس کرده او می گوید: مانند دیگر کشاورزان تا ۱۳۸۷ در گلخانه ام محصولاتی همچون خیار و گوجه کشت می‌کردم، که درآمد حاصل از کشت این محصولات ناچیز بود وکفاف زندگی ام را نمیداد، از این رو تصمیم گرفتم به سمت کشت‌های جدید و مدرن قدم بردارم تا شاید سود بیشتری عایدم شود. او با اشاره به اولین کشت گلخانه‌ای خود گفت: کشت آزمایشی توت فرنگی اولین قدم در مسیرحرکت بسمت کشت‌های جدید و مدرن بود که در آن موفق بودم و صرفه اقتصادی خوبی برایم داشت.

او افزود: پس از ثمر دهی توت فرنگی‌های کشت شده تصمیم به پرورش دیگرمحصولات گرمسیری و استوایی گرفتم که پس از تحقیقات فراوان تصمیم به کشت پاپایا در شهرستان باغملک گرفتم؛ و حالا پاپایا، بعد ازاستان‌های سیستان، یزد و فارس میوه لاکچری موجود در ویترین میوه فروشی‌های استان خوزستان است.

انتخاب سازگارترین نوع پاپایا با شرایط آب وهوایی خوزستان
برهمند افزود در مدت ۲ سال توانستیم با کشت چند رقم پاپایا به صورت آزمایشی سازگارترین نوع آن را انتخاب و پرورش دهیم، وی هدف از کشت پاپایا بازار فروش خوب این محصول نسبت به دیگر محصولات گلخانه‌ای، شناساندن این میوه استوایی به مردم، بهره مندی هموطنان از آن، قطع واردات این محصول از خارج، واز همه مهمتر تولید محصول ارگانیک بوده که دریافت گواهی استاندارد برای این محصول نشان ازکیفیت بالای آن است. محمد برهمند وسعت گلخانه فعلی خود را ۳ هزار متر مربع اعلام میکند و می‌افزاید:در حال حاضر ۴۵۰ درخت مثمر پاپایا در این گلخانه وجود دارد که میانگین برداشت ازهر کدام ۵۰ کیلوگرم است.

سود قابل توجه پاپایا در قیاس با دیگر محصولات کشاورزی
محمد برهمند گفت: با کشت یک سال پاپایا در گلخانه اش حدود ۲۰ الی ۳۰ تن محصول برداشت می‌کند که در یک بازه زمانی دو ساله سودی معادل یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان عایدش می شود.

برهمند سود حاصل از کشت پاپایا در مقایسه با دیگرکشت‌ها را غیر قابل قیاس دانست وافزود: برای کشت محصولاتی نظیر توت فرنگی هزینه اولیه و درآمد خالص سالانه برای هرهزار متر ۱۰۰ میلیون تومان است، اما سود حاصل از کشت خربزه درختی بالای ۱.۵ میلیارد تومان است. برهمند نیروی کار مورد نیاز برای تولید این محصول را یک دهم کشت‌های دیگر دانست و افزود: آب مورد نیاز برای کشت این محصول نیز در مقایسه با دیگر کشت‌ها یک به بیست است بطوری که آبیاری این محصول در فصل زمستان ماهی یکبار و در تابستان باتوجه به گرمای شدید هفته‌ای یکبار انجام می شود.

پاپایای ایرانی و بازار‌های جهانی
حالا با تلاش و پشتکار کشاورزان خوزستانی در شهرستان باغملک شرایطی فراهم شده تا ایران نیز به جمع تولید کنندگان این میوه پر طرفدار بپیوندد وکشور مان از بازار خوب این میوه "خوش طعم"، کامی شیرین کند، صادراتی که تقاضای مشتریان برای خریدش هر روز بیشتر و بیشتر میشود و پس از مدت کوتاهی علاوه بر کشور‌های همسایه با اخذ مجوز گواهی سلامت، جواز حضور به بازار کشور روسیه را نیزگرفته و قرار است خیلی زود راهی سفر مسکو شود.

کشت پاپایا حاصل نگاه ویژه دولت به کشت‌های گلخانه‌ای است
خدارحم امیری زاده رئیس جهاد کشاورزی خوزستان است اوسطح گلخانه‌های موجود در خوزستان را ۶۹۸ هکتار اعلام میکند و می گوید: با توجه به حمایت‌های ویژه دولت و وزارت جهاد کشاورزی این میزان سطح گلخانه‌ای رو به افزایش است.
اومحصولات تولیدی در گلخانه‌های استان را بیشتر شامل سبزی و صیفی، خیار، انواع فلفل دلمه‌ای و سبزیجات برگی، توت فرنگی، نشاء انواع محصولات زراعی نظیر گوجه فرنگی، کاهو، کلم، بادمجان و گل و گیاهان زینتی شامل انواع گل‌های فصلی و نشایی، کاکتوس، گل رز و گل‌های شاخه بریده دانست و افزود با آغاز کشت پاپایا در استان خوزستان این کشت نیز به سبد تولیدات گلخانه‌ای استان افزوده شده است.

امیری زاده سطح زیر کشت کنونی میوه پاپایا در سطح گلخانه‌های استان را ۷ هزار متر مربع دانست وافزود: بیش از ۲۰ هکتار گلخانه ویژه پرورش میوه‌های گرمسیری در خوزستان در حال احداث است که علاوه بر پاپایا مطالعات کشت گلخانه‌ای، دیگر میوه‌های استوایی همچون آناناس و موز نیز در دست انجام است و بزودی تولید تجاری آن‌ها نیزآغاز خواهد شد.

میزان اشتغال ایجاد شده
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوستان احداث هر هکتار گلخانه پاپایا را برابر با ایجاد اشتغال برای ۱۰ نفر بصورت مستقیم و ۲۰ نفر به صورت غیرمستقیم دانست وتصریح کرد، با توجه به تولید گلخانه‌ای میوه پایایا درخوزستان، هزینه احداث هر هکتار گلخانه پاپایا ۹.۵ تا ۱۱.۵ میلیارد تومان است که بالغ بر ۸۰ درصد این مبلغ در قالب تسهیلات به متقاضیان پرداخت می‌شود.

کشت پاپایا حرکتی ارزشمند در کشاورزی شهرستان باغملک
یوسف پیش بین مدیر جهاد کشاورزی باغملک است او کشت چند رقم پاپایا برای اولین بار در خوزستان در سطح ۳ هزار متر مربع از گلخانه‌های باغملک را حرکتی ارزشمند در ایجاد تنوع در محصولات تولیدی کشاورزی استان برشمرد و افزود: این اقدام تحولی بزرگ در تغییر الگوی کشت کشاورزی و محصولات گلخانه‌ای ایجاد خواهد کرد.

پیش بین قیمت ۸۰ تا ۹۰ هزار تومانی میوه پاپایا را دلیلی بر اقتصادی بودن کشت گلخانه‌ای در منطقه دانست و افزود از آن جا که کشت و تولید این میوه ساده است و نیاز به تخصص خاصی ندارد و بازدهی اقتصادی بالایی نیزدارد می‌تواند در مناطق گرمسیر جایگزین مناسبی برای محصولاتی باشد که برای تولید آن‌ها نیاز به آب فراوان است.

مدیر جهاد کشاورزی باغملک صرفه اقتصادی بالا، اشتغالزایی، کمک به کاهش واردات و خروج ارز از کشور، و استفاده دارویی از تمامی قسمت‌ها شامل میوه، برگ‌ها و حتی شیره این درخت از مزایای کشت این محصول دانست.

جایگاه تغذیه‌ای پاپایا
جایگاه تغذیه‌ای و نقش محصول پاپایای تولیدی موضوعی است که نمی توان از کنار آن به راحتی گذشت و برای معرفی بیشتر این میوه باید خواص وفواید آن را برای مصرف کنندگان بازگو کرد.

سمیه نیکخواه کارشناس مسئول باغبانی باغملک است اوخواص و فواید پاپایا را بسیار زیاد دانست وافزود این میوه سرشار از آنتی اکسیدان‌هایی نظیر کاروتنوئید و لیکوپن، فیبر، انواع ویتامین‌ها نظیر ویتامین آ، ث و مواد معدنی است و تنها میوه‌ای است که سرشار از ویتامین E است.

او با بیان اینکه آنتی اکسیدان و ویتامین ث موجود در این میوه، سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند و ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوانزا را کاهش می‌دهد، افزود: بر اساس تحقیقات انجام شده، لیکوپن و ویتامین ث موجود در پاپایا می‌تواند بیماری‌های قلبی را از انسان دور کند و اثر محافظتی کلسترول خوب با نام HDL را افزایش و کاروتنوئید‌های موجود در این میوه مانع از چسبیدن و رسوب کلسترول در دیواره رگ‌های خونی شود و از سکته‌های قلبی جلوگیری کند.

نیکخواه افزود کالری این میوه کم و میزان فیبر آن بسیار بالاست و به همین دلیل مصرف آن اشتها را پایین می‌آورد و می‌تواند با کم کردن حجم غذای مصرفی، باعث کاهش وزن و لاغری ونیزکاهش میزان قند خون در بیماران دیابتی نوع یک شود.

استفاده در آشپزی
پاپایا استفاده فراوانی در آشپزی و تهیه شیرینی‌ها و دسر‌ها دارد، و در طب سنتی از برگ‌های پاپایا برای درمان مالاریا و از دود کردن آن برای درمان بیماران مبتلابه آسم استفاده می‌شود خانم نیکخواه، تقویت سیستم ایمنی بدن، کمک به سلامت سیستم گوارش و بهبود هضم غذا، تقویت قوه بینایی، پیشگیری و درمان سرطان، روماتیسم و آرتروز، پوکی استخوان، بهبود بینایی و پیشگیری از دژنراسیون ماکولا، کاهش فشار خون را از دیگر فواید مصرف این میوه استوایی عنوان کرد.

سمیه نیکخواه طبع گرم و‌تر پاپایا، در جوان سازی پوست صورت، درمان آکنه و جوش صورت، مرطوب کننده طبیعی پوست، درمان سیاهی دور چشم، درمان ویتیلیگو یا پیسی، درمان ملاسما یا لک صورت، درمان لکه‌های قهوه‌ای پوست، درمان شوره سر، تقویت و افزایش رشد مو موثر دانست وافزود:دانه و هسته پاپایا می‌تواند کرم و انگل‌های روده را از بین برده، و دانه‌های این میوه به عنوان یک درمانگر طبیعی برای بیماری سیروز کبدی شناخته می‌شود.

به نظر می رسد بهترین روش برای برون رفت از معضل کشت‌های پرمصرف در استان خوزستان با توجه به کمبود میزان ذخایر آبی در خوزستان که ۲۳۶ هزار هکتار اراضی مستعد کشاورزی را به خود اختصاص داده وقطب کشاورزی کشور نیز محسوب میشود، جایگزین نمودن کشت محصولات جدیدی همچون پاپایا است تا هرچه سریعتر به مدد کشت‌های جدید بساط کشاورزی با هزینه بالا و کم سود در این استان برچیده وباعث رونق بیش از پیش صنعت کشاورزی و ایجاد اشتغال در مناطق مختلف این استان باشد وهم پایانی بر دوران وابستگی به نفت و اقتصاد نفتی.